Rejestr klauzul niedozwolonych do zmiany Rejestr klauzul niedozwolonych do zmiany

Informacja podana przez serwis Prawnik.pl:  Lewiatan: Regulacje dotyczące klauzul niedozwolonych wymagają zmian skłoniła mnie do napisania kilku zdań na temat koniecznych zmian w regulacjach dotyczących Rejestru Klauzul Niedozwolonych (dalej: Rejestr). Nie ulega wątpliwości, iż obecnie korzystanie z Rejestru jest trudne. Powodów tego stanu rzeczy upatruję w dwóch kwestiach: brak łatwego dostępu do uzasadnień orzeczeń SOKiK w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz brak procedury usuwania nieaktualnych wpisów z Rejestru.

Uzasadnianie orzeczeń SOKiK

Wpis w Rejestrze może aktualnie pojawić się na skutek orzeczenia sądu dokonującego kontroli w konkretnej sprawie na podstawie powództwa konsumenta lub w trybie kontroli abstrakcyjnej, dokonywanej przez SOKiK na skutek, zgodnie z art.  479[38] k.p.c. , powództwa:

1. każdego, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą postanowienie, którego uznania za niedozwolone żąda się pozwem lub
2. organizacji społecznej, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów,
3. powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentów oraz
4. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Aktualnie, głównie na skutek wzmożonej aktywności organizacji społecznych, przeważająca część wpisów w Rejestrze wynika z orzeczeń SOKiK w trybie kontroli abstrakcyjnej. SOKiK natomiast wydając orzeczenie nie ma obowiązku sporządzenia uzasadnienia orzeczenia z urzędu. Uzasadnienie jest sporządzane wyłącznie na wniosek strony. Z kolei, jak zwróciła uwagę PKPP Lewiatan:  Motywy i przesłanki uznania danej klauzuli za niedozwoloną zawarte są właśnie w uzasadnieniach do wyroków - o ile oczywiście zostały sporządzone - wydawanych przez SOKiK.  (tak: PKPP Lewiatan: http://pkpplewiatan.pl/pkpp-mob/opinie/prawo/2/rejestr_postanowien_wzorcow_umowy_uznanych_za_niedozwolone__konieczne_zmiany). W pełni podzielam cytowane wyżej zdanie. Bardzo często nie sposób bowiem odczytać z samej treści wpisu w Rejestrze powodu, dla którego dane postanowienie zostało uznane za klazulę niedozwoloną.

Sprawdzę Twoją umowę

Polecam wszystkim przedsiębiorcom (i nie tylko) artykuł zamieszczony w wyborcza.biz pt. Gdzie szukać pułapek w umowie. W artykule zostało zamieszczone omówienie tego, co laicy nazywają kruczkami prawnymi. W rzeczywistości są to normalne klauzule służące ograniczeniu odpowiedzialności jednej ze stron umowy. Nie jest to nic nadzwyczajnego dla osoby, która uważnie czyta umowy przed ich podpisaniem i chociaż trochę zna się na prawie zobowiązań. 

Jak zabezpieczyć się przed upadłością dewelopera?

Wielu ludzi decyduje się na kupienie dziury w ziemi z nadzieją, że w tej dziurze powstanie kiedyś piękny budynek a w nim ich wymarzone mieszkanie. Ludzie Ci kuszeni są kolorowymi ulotkami, projektami i obietnicami nowego "M" z miejscem parkingowym w garażu podziemnym. Na owe mieszkania przeznaczane są oszczędności całego życia, darowizny od rodziny a w najgorszym wypadku kupujący zaciągają kredyty, na które ledwo ich stać i które będą spłacać do końca życia. Czy naprawdę tylko nieliczni - niewielki procent kupujących bierze pod uwagę ryzyko ogłoszenia upadłości dewelopera? Czy naprawdę niewielu z tych ludzi zastanawia się co się stanie w sytuacji, gdy deweloper okaże się niewypłacalny? To co najmniej zastanawiające biorąc pod uwagę, że kupujący podejmują tak wielki wysiłek finansowy. Wiem, że wypowiedź jest dość kategoryczna, ale w ostatnich miesiącach często opiniuję umowy wszelkiej maści zawierane z deweloperami i włos mi się jeży na głowie bo w 9 przypadkach na 10 umowa ma być zawarta w zwykłej formie pisemnej.

A jednak Orlik bezpłatny! Prasa to potęga :)

Niecały tydzień temu pisałem o praktyce pobierania opłat za korzystanie z Orlika przy Gimnazjum nr 19 -

Boiska Orlik. Bezpłatne czy płatne? (wkradła się tu pewna nieścisłość, gdyż pisałem o Gimnazjum 19, podczas gdy Orlik należy co Zespołu Szkół nr 8 w Krakowie, w którego skład de facto wchodzi Gimnazjum nr 19 :)). Okazało się, że tematem zainteresowała się także Gazeta Kraków.

Za sprawą Pani Olgi Szpunar ukazały się dwa artykuły na temat praktyk wprowadzonych za korzystanie z tego boiska. 5 czerwca 2011 ukazał się artykuł Chcesz grać? Płać! Kto na orliku gra nie fair?. Autorka opisuje w nim jak wyglądała sytuacja w najmowaniem Orlika i pobieraniem za to opłat. Najbardziej zaskakujące są

"'Optymalizacja kosztów ZUS" - legalne czy nielegalne?

W Internecie reklamuje się wiele firm proponujących osobom prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą obniżenie kosztów ZUS. Mówi się tu o optymalizacji kosztów ZUS. "Patent" polega na wykorzystaniu unijnego systemu koordynacji zabezpieczenia społecznego. Ostatnio wpadła mi w ręce umowa, jaką firma proponująca usługi "optymalizacji kosztów" zawiera z przedsiębiorcami. Po zapoznaniu się z jej treścią i specyfiką oferowanych usług muszę przyznać, że system jest pomysłowy, ale czy na pewno legalny?

Tak więc najpierw trzeba się przyjrzeć owemu "patentowi". Zgodnie z art. 14c Rozporządzenia Rady (EWG) NR 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Tekst skonsolidowany — Dz.U. L 28, 30. 1. 1997, str. 1 (*)),(Dz.U. L 149 z 5.7.1971, str. 2) [PDF] osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego Państwa Członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego Państwa Członkowskiego podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, na którego terytorium wykonuje pracę za wynagrodzeniem.  Zatem jeżeli prowadzę działalność gospodarczą w Polsce i jednocześnie jest zatrudniony na umowę o pracę w innym Państwie UE to w zakresie zabezpieczenia społecznego podlegam ustawodawstwu tego Państwa UE, w którym wykonuję umowę o pracę. Wystarczy zatem, że przedsiębiorca zatrudni się w jakiejś firmie np. w Anglii czy na Słowacji i już może zaprzestać płacenia składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w Polsce.

W sprawie przestrzegania zakazu palenia

Jak wygląda przestrzeganie zakazów palenia? No cóż sam przestrzegam :), ale jak się okazuje inni nie. Polecam zapoznanie się z tekstem  Listy. Lepiej nie wzywaj strażnika do papierosa.

Zakaz palenia w miejscach publicznych w tym m.in. w lokalach gastronomiczno-użytkowych obowiązuje od 15 listopada 2010 r. Wprowadzono do ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, pzo. 55) na mocy ustawy z dnia 8 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 81, poz. 529).

Nieuczciwe loterie sms-owe. Co zmienić?

Z cyklu „Znalezione w prasie” moją uwagę przykuł temat zasłyszany dziś rano w przeglądzie prasy radia Tok.fm. Zajrzałem do tego artykułu noszącego tytuł SMS-owa pułapka, czyli jak brać udział w loterii i o tym nie wiedzieć. Polecam także wywiad z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej Panią Jolantą Streżyńską: Streżyńska: Oszukańcze loterie SMS trzeba bezwzględnie zwalczać.

Pani Prezes zapowiada walkę z nieuczciwymi organizatorami loterii sms-owych. Proponuje albo całkowity zakaz prowadzenia tego typu loterii albo nakaz uzyskania zgody na piśmie: Chcę, by wprowadzono albo całkowity zakaz organizowania takich loterii, albo nakaz uzyskania jednoznacznej zgody konsumenta - na piśmie. Jednocześnie stwierdza, iż obecnie prawo nie daje UKE narzędzi do bardziej radykalnego działania jak tylko interwencja u organizatora: Pomożemy znaleźć sposób wyjścia z gry, na pewno zainterweniujemy u organizatora. Niestety, prawo nie daje nam narzędzi na bardziej radykalne działanie, na przerwanie konkursu. Taka możliwość przydałaby się, by jak najmniej ludzi padło ofiarą oszukańczego procederu.

Faktycznie możliwości przeciwdziałania nieuczciwym praktykom organizatorów loterii są niewielkie. Osoby, które wydały niemałe pieniądze na udział w loteriach nie mają co liczyć na zwrot kosztów wysłanych sms-ów. Czy przyczyną straty pieniędzy jest tylko ludzka naiwność i chciwość? Niekoniecznie. Nie da się ukryć, że treści wysyłanych sms-ów są mylące. Zapewnienie o wygranej stwarza u konsumenta poczucie zwycięstwa, ale co należy zrobić – wysłać jeszcze tylko jednego sms-a? Tylko, że na jednym sms-ie się nie kończy.

Wola Prezes UKE do ukrócenia tego procederu zasługuje na uznanie. Jednakże zaproponowane środki chyba nie są odpowiednie. Całkowity zakaz to działanie zbyt radykalne. Efektem będzie brak jakichkolwiek konkursów również tych uczciwie organizowanych. Z kolei konieczność uzyskania zgody na piśmie z pewnością wyeliminuje chęć organizowania jakichkolwiek konkursów. Nie trudno bowiem sobie wyobrazić, że niewielu konsumentów będzie miało ochotę zadać sobie trud wysłania pisemnej zgody na udział w konkursie.

Wydaje mi się, że należałoby iść w nieco innym kierunku. Nie eliminowania czy ograniczania możliwości wzięcia udziału w konkursach sms-owych, ale w kierunku ujednolicenia zasad wyrażenia zgody na udział i wyjścia z konkursu.

Po pierwsze kwestia wyrażenie zgody na udział. W artykule SMS-owa pułapka, czyli jak brać udział w loterii i o tym nie wiedzieć autorzy przytoczyli przykłady, gdy konsumenci nieświadomie wyrazili zgodę. Należałoby zatem, moim zdaniem, wprowadzić ujednolicony sposób przystępowania do konkursu, który znalazłby zastosowanie w przypadku każdego konkursu sms-owego. Np. każdy organizator musiałby uzyskać zgodę konsumenta poprzez wypełnienie formularza na stronie internetowej. Wyrażenie zgody poprzez wysłanie sms-a jest tu zbyt proste. Na takiej stronie internetowej, zawierającej formularz zgody, organizator musiałby przedstawić w czytelny, jasny i zrozumiały dla przeciętnego zjadacza chleba wyciąg najistotniejszych postanowień regulaminu. Wśród nich musiałyby się znaleźć informacje o kosztach, etapach i sposobie wyjścia z konkursu.

Po drugie ujednolicenie zasad wyjścia z konkursu. Coś w rodzaju hasła klucza. Wysłanie sms-a z hasłem np. KONIEC przerywałoby udział w konkursie i obligowałby organizatora do zaprzestania wysyłania dalszych sms-ów. Oczywiście takie hasło musiałoby być jednakowe dla wszystkich konkursów.

Wydaje mi się, że wprowadzenie proponowanych regulacji zmniejszyłoby skalę problemu. Nie chodzi o to przecież o to, żeby ustawodawca myślał za konsumenta ale żeby ułatwiał konsumentowi podjęcie świadomych decyzji i … wyplątanie się z nich. Póki co pozostaje nam tylko zastosowanie się do rad Pani Prezes UKE.

Odpowiedzialność małżonków za długi po rozwodzie.

Według obiegowego powiedzenia małżeństwo zawiera się raz na całe życie. Jednakże życie pokazuje, że tak w istocie nie jest. Małżonkowie z wszelakich powodów, których nie mam zamiaru tu omawiać, decydują się na rozwód, względnie separację. Zasadą jest, że w małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Jest to sytuacja najczęstsza, aczkolwiek małżonkowie mogą ją zmienić zawierając umowę majątkową a czasem zdarza się tak, że ustrój ustawowej wspólności majątkowej przestaje obowiązywać z innych przyczyn. W sytuacji, gdy ustaje ustrój wspólności majątkowej naturalną konsekwencją (choć nie koniecznością) jest dokonanie podziału majątku, który był objęty wspólnością.  Dokonanie podziału majątku wspólnego samo w sobie nie sprawia większego problemu byłym małżonkom. Sprawa jest względnie prosta, gdy po rozwodzie małżonkowie są w stanie się dogadać. Znacznie trudniej załatwić sprawy majątkowe, gdy konflikt nie pozwala na chłodne podejście do sprawy. A jak wygląda sprawa długów? Kto ma je spłacić? Kto jest za nie odpowiedzialny? Byli małżonkowie wspólnie czy tylko jedno z nich, a jeśli tak to które? Przecież nikt nie chce płacić nie swoich długów a często nie chce płacić także własnych.

Kiedy ustaje wspólność majątkowa?

Rozwód to nie jedyny przypadek ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, chociaż ten przypadek najczęściej jest kojarzony z podziałem majątku wspólnego. Poza rozwodem wspólność majątkowa ustaje na skutek:

• Orzeczenia separacji,
• Ogłoszenia upadłości przez jednego z małżonków,
• Ubezwłasnowolnienia małżonka,
• Wyroku sądu ustanawiającego rozdzielność majątkową na żądanie małżonka lub wierzyciela małżonka,
• Zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej znoszącej wspólność (np. rozdzielność majątkowa, rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków).

W każdym z ww. przypadków przestaje istnieć wspólność majątkowa. Nie oznacza to jednak, że składniki tego majątku automatycznie wchodzą do majątków osobistych małżonków. Zgodnie z art. 46 k.r.o. od chwili ustania wspólności majątkowej do majątku, który był nią objęty i do podziału tego majątku stosuje się

odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Z kolei na podstawie art. 1035 k.c. (przepisy o wspólności majątku spadkowego i dziale spadku) zastosowanie znajdą tu także ogólne przepisy Kodeksu cywilnego o współwłasności w częściach ułamkowych, czyli art. 195 - 221 k.c.

Mówiąc prościej, majątek wspólny po ustaniu wspólności majątkowej ma charakter podobny do majątku spadkowego i wymaga podziału.

Jak zniechęcić Kowalskiego do kupna mieszkania?

Polski Ustawodawca wpadł na całkiem niezły pomysł na odpowiedź na postawione pytanie: "Jeżeli zbankrutuje deweloper, który wybudował Ci mieszkanie to bank Ci je zabierze". Taka jest generalnie moja smutna refleksja na temat ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw, która wejdzie w życie 20 lutego bieżącego roku.

W obecnym stanie prawnym banki i deweloperzy mogą zastawić na kupującego mieszkanie tyle pułapek, że żeby wszystkie omówić można by napisać książkę. Najczęstszym przykładem jest zawieranie umów przedwstępnych sprzedaży w zwykłej formie pisemnej i nazywanie takich umów "deweloperskimi" czy stosowanie szeregu postanowień umownych niedozwolonych w obrocie konsumenckim. Jako przykład takiej klauzuli można wskazać, postanowienie, na mocy którego kupujący udziela sprzedającemu nieodwołalnego pełnomocnictwa do ustanawiania służebności, dokonywania podziałów nieruchomości wspólnej i wykonywania wielu innych uprawnień właściciela. Jakby tego było mało kolejną pułapkę przygotował Ustawodawca.

Ustawa nowelizuje szereg przepisów regulujących funkcjonowanie ksiąg wieczystych, a przede wszystkim hipoteki. Nowelizacja jest uznawana za największą od czasu wejścia ustawy w życie. Istotnie dojdzie do bardzo poważnych zmian w dotychczasowej regulacji hipoteki. Ja chciałbym jednak poświęcić trochę miejsca na omówienie szczególnie jednej z nich, mianowicie losów obciążania hipotecznego w sytuacji podziału nieruchomości. Zainteresowanych podsumowaniem i omówieniem pozostałych zmian odsyłam do artykułów opublikowanych na łamach Dziennika Gazety Prawnej (artykuł płatny) oraz Prawnikow.pl

Dlaczego temat jest godny uwagi?

Już wyjaśniam. Obecnie, tj. do dnia 20 lutego 2011 r., stan prawny przedstawia się w ten sposób, iż w przypadku dokonania podziału nieruchomości obciążonej hipoteką,

hipoteka obciążająca dotychczas nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział. Jest to tzw. hipoteka łączna - art. 76 ust. 1 u.k.w.h. Zatem w przypadku dokonania podziału nieruchomości skutek obciążenia hipoteką nieruchomości powstałych przez podział powstaje z mocy ustawy. Jednakże ust. 4 tegoż art. przewiduje (jeszcze) istotny wyjątek. Mianowicie art. 76 ust. 1 u.k.w.h. nie ma zastosowania do hipoteki zabezpieczającej kredyt udzielony na budowę domów mieszkalnych, jeżeli podział nieruchomości polega na przeniesieniu własności części nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym. W takim przypadku podział hipoteki reguluje umowa - art. 76 ust. 4 u.k.w.h. W nowym stanie prawnym, tj. po dniu 20 lutego 2011 r. zniknie ograniczenie z art. 76 ust. 4 u.k.w.h.